ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ - ଶକ୍ତି ସମ୍ବଳ

1. ବହୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ : -

a) ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତି ସମ୍ବଳ ?

ଉ : କୋଇଲା

b) କେଉଁ ରାଜ୍ୟଟି ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସର୍ବ ପୁରାତନ ?

ଉ : ଆସାମ

c) ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ଖଣିଜଟି ମୋ ଜାଇଟ ବାଲିରୁ ମିଳିଥାଏ ?

ଉ : ଥୋରିୟମ

d) ବାଣିଜ୍ୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ କୋଇଲା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ?

ଉ : ବିଟୁମିନସ

2. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ 30 ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ |

a) ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ |

i. ପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତି ସମ୍ବଳ –ବହୁ ପୁରାତନ କାଳରୁ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ଜାଳେଣୀ କାଠ , ଗୋବର ଘସି ,କୋଇଲା , ପେଟ୍ରୋଲିୟମ , ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ଆଦି ପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତି ସମ୍ବଳର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଏଗୁଡିକ ସୀମିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି |

ଅଣପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତିସମ୍ବଳ – ଅଳ୍ପ କେତେବର୍ଷ ହେବ ନୂତନ କରି ବ୍ୟବହର ହୋଇଥିବା ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ଯଥା – ସୌରତାପ , ପବନ , ଭୂ – ତାପଜ ଓ ଜୈବବାଷ୍ପରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ଶକ୍ତିକୁ ଅଣପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ | ଏହା ଅକ୍ଷୟ ସମ୍ବଳର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଏହି ଶକ୍ତି ସମ୍ବଳର ଉତ୍ସଗୁଡିକ ଅମାପ ପୁନଃ ଚକ୍ରଣକ୍ଷମ ଓ ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ଭାବନା ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ |

ii. ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି – ଜଳର ଖଣିଜ ଶକ୍ତିକୁ ଉପଯୋଗ କରି ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ | ଏହା ଅକ୍ଷୟ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଶସ୍ତା ଶକ୍ତିସମ୍ବଳର ଉତ୍ସ |

ଏହା ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ କରାଏ ନାହିଁ |

ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି – କୋଇଲା , ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସକୁ ଜାଳେଣୀ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ | ଏଗୁଡିକ କ୍ଷୟଶୀଳ ସମ୍ବଳର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏବଂ ବ୍ୟୟ ସାପେକ୍ଷ | ଏହା ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ହୋଇଥାଏ |

b) ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ?

ଶିଳ୍ପ , କୃଷି ଓ ପରିବହନ , ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏବଂ ପାରିବାରିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶକ୍ତି ନିବେଶର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି |
ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଲବ ପୂର୍ବରୁ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି ସହ ପଶୁଶକ୍ତି , ପବନ ଶକ୍ତି ଓ ଜଳଶକ୍ତି ଆଦି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲା |କିନ୍ତୁ ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଲବ ପରେ ବାଷ୍ପୀୟ ଇଞ୍ଜିନ , ଅନ୍ତ ଇଞ୍ଜିନ ଓ ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ଦ୍ଵିଗୁଣିତ ହୋଇଛି |
ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତିର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ଵାରା ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ |

c) ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଜାଳେଣି କାଠ ଓ ଗୋବର ଘସି ବ୍ୟବହାର ନ କରିବାକୁ କାହିଁକି ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଛି ?

ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଶକ୍ତି ଚାହିଦାର 70 ପ୍ରତିଶତ ଜାଳେଣୀ କାଠ ଓ ଗୋବର ଘସି ଦ୍ଵାରା ପୂରଣ ହୋଇଥାଏ | ଜଙ୍ଗଲର ଦ୍ରୁତ କ୍ଷୟହେତୁ ଜାଳେଣି କାଠ ବ୍ୟବହାର ନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି |
ଗୋବର ଘସିର ବ୍ୟବହାର ନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି କାରଣ ଗୋବର ଘସି ବ୍ୟବହାର ଦ୍ଵାରା କୃଷିକ୍ଷେତ୍ର ଏକ ମୁଲ୍ୟବାନ ଜୈବିକ ସାର ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ |

d) ଭାରତରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସର ବିତରଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ବିବରଣୀ ଦିଅ |

ଭାରତର କୃଷ୍ଣା – ଗୋଦାବରୀ ଉପତ୍ୟକାରେ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ଗ୍ୟାସ୍ ଭଣ୍ଡାର ଆବିଷ୍କୃତ ହୋପଇଛି |
ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳରେ କାମ୍ବେ ଉପସାଗରରେ ମିଳିଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ଭଣ୍ଡାର ପୂର୍ବରୁ ମିଳିଥିବା ବମ୍ବେ ହାଲ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତୈଳ କ୍ଷେତ୍ରର ପରିପୂରକ ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଉଛି |
ଆଣ୍ଡାମନ ନିକୋବର ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ଗଚ୍ଛିତ ଅଛି |

3. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡିକର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ 120ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ |

a) ଭାରତରେ ଜୁଆର ଓ ଭୂ – ତାପଜ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନର ଏକ ବିବରଣୀ ଦିଅ |

ଜୁଆରିଆ ନଦୀ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧବାନ୍ଧି ଜୁଆର ଜଳକୁ ପାଇପ ସାହାଯ୍ୟରେ ଟରବାଇନ ମଧ୍ୟଦେଇ ଛାଡି ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ |
ଭାରତରେ କଚ୍ଛ ଉପସାଗରରେ ଜୁଆର ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ରହିଛି | ଜାତୀୟ ଜଳଶକ୍ତି ନିଗମ ଏଠାରେ ଏକ ମେଗାୱାଟ ଜୁଆର ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିଛି |
ଭୂ – ଅଭ୍ୟନ୍ତରରୁ ମିଳୁଥିବା ଭୂ – ତାପକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଯେଉଁ ତାପ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ , ତାହାକୁ ଭୂତାପଜ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ |
ଭାରତରେ ଥିବା ଶହଶହ ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସ୍ରବଣକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ |

b) ତୁମେ କାହିଁକି ଭାବୁଛ ଯେ , ଭାରତରେ ସୌରଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାରରେ ଭବିଷ୍ୟତ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ?

ଏକ ଗ୍ରୀଷ୍ମପ୍ରଧାନ ଦେଶଭାବେ ଭାରତରେ ସୌରଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ସମ୍ଭାବନା ଅଛି |
ସୌରଶକ୍ତି ଗ୍ରାମ ଓ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନ ମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ବେଶ ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଛି | ରୋଷେଇ କରିବା , ପାଣି ଗରମ କରିବା , ସୌର ଲଣ୍ଠନ , ଫ୍ରିଜ ଚଳାଇବା ଏବଂ ରାସ୍ତାର ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ ସୌରଶକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରୁଛି |
ଭାରତ ସର୍ବବୃହତ ସୌରତାପ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଗୁଜରାଟର ମାଧପୁରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ | ଏହାଛଡା ଅଲିଗଡ ର କଲ୍ୟାଣପୁର ଓ ତାମିଲନାଡୁର କୋଏମ୍ବାଟୁରଠାରେ ମଧ୍ୟ ସୌରଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରମାନ ରହିଛି |

Shakti Sambala (ଶକ୍ତି ସମ୍ବଳ) Class 10 Geography Chapter 5 Question & Answers

RATINGS

Out of 1 ratings.

Other Chapters

Suggested